કસ્તુરબા


જન્મ ~એપ્રિલ ૧૧, ૧૮૬૯ ,મૃત્યુ ~ફેબ્રુઆરી ૨૨, ૧૯૪૪

રાષ્ટ્રપિતા ગાંધીજીના આ ધર્મપત્ની પૂજ્ય કસ્તુરબાનો જન્મ પોરબંદરમાં થયેલો. ૭ વર્ષની વયે મોહનદાસ ‍સાથે સગાઈ થઈ અને ૧૩ વર્ષની વયે તેમના લગ્ન થયાં.સાવ નિરક્ષરતામાંથી સાક્ષર બનવા માટે ૬૦ વર્ષે પણ અંગ્રેજી વાંચતા-લખતા શીખવવાનો આરંભ કરતાં તેને નાનપ કે શરમ ન લાગતી. દરરોજ ૪૦૦ થી ૫૦૦ તાર સૂતર કાંતવું, બાપુના પગના તળિયે માલિશ કરવી, પ્રાર્થનાસભામાં હાજરી આપવી, ઈત્યાદિ ક્રિયાઓ તેમના જીવનનો એક ભાગ જ બની ગયેલ.

કસ્તુરબા ગાંધીજી ની સાથે સાથેજ રાજકીય ચળવળોમાં જોડાયેલા રહ્યા. તેઓ ૧૮૯૭ માં ગાંધીજીની સાથે દક્ષિણ આફ્રિકા ગયા.૧૯૦૪ થી ૧૯૧૪ દરમિયાન તેઓએ ડર્બન  નજીક “ફોનિક્ષ આશ્રમ” ની પ્રવૃતિઓમાં સહયોગ આપ્યો. ૧૯૧૩ માં દક્ષિણ આફ્રિકામાં ભારતીયોની દારૂણ કામકાજી સ્થિતી વિરૂધ્ધ ચાલેલ આંદોલન દરમિયાન તેઓની ધરપકડ થઇ અને ત્રણ માસની સખત કેદની સજા થઇ.

કસ્તુરબા અસ્થમા નાં દર્દથી પિડાતા હતા.જેલવાસ દરમિયાનજ અતિ નબળાઇ અને ગંભીર હૃદય રોગનાં હુમલાથી ૨૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૪ બાએ ગાંધીજીના ખોળામાં દેહત્યાગ કર્યો. બાપુએ કહેલું: “મારે જન્મોજન્મ સાથીની પસંદગી કરવાની હોય તો હું બાને જ પસંદ કરું.” બાપુના પરમ મિત્ર દિનબંધુ એન્ડુઝે બાની મહત્તા દર્શાવતાં કહ્યું હતું: “Bapu is no doubt great but Ba is greater still.”

સ્ત્રોત } http://www.gurjari.net/details/kasturba-gandhi.html

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન


૨૧ ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન તરીકે ઉજવાય છે .આ દિવસ ઘણી ખરી જગ્યાએ ઉજવાયો પણ કઈ ખાસ લોકોને તેના વિશે જાણવા ન મળ્યું. આ માટે જવાબદાર કોણ સરકાર, જાગૃત સમાજ ,સાહિત્યકારો , વર્તમાનપત્રો  કે આપણે સૌ.

વેલેનટાઇન ડે, મધર્સ ડે , ફાધર ડે, રોઝ ડે જેવાં અનેક ડે લોકો ધ્વારા ઉજવવામાં આવે છે અને સભ્ય સમાજ ધ્વારા તેની ટીકા પણ જોરશોરથી થતી પણ હોય છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન માટે કોઈ ઉજવણી કે ટીકા ન થઇ તેનું કારણ વિચારવા જેવું છે .આપણા દેશમાં જેની ટીકા જે ચર્ચા થાય તેને જ લોકો વાંચે કે માને તો આ માટે વર્તમાનપત્રોએ  ખોટી  તો ખોટી ટીકા કે ચર્ચા કરવીજ જોઈએ  જેથી વધુ ને વધુ લોકો આ વિશે જાણે અને માતૃભાષાનુ  સન્માન કરે.

ગુજરાતમાં આપણે માતૃભાષાની એટલી કદર નથી કરતાં પણ દક્ષિણ ભારતમા  લોકો ૯૦ થી ૧૦૦ ટકા શિક્ષિત હોવા છતા ત્યાં આવતા પ્રવાસીઓ કે વેપારી મિત્રો સાથે હિન્દી કે અંગ્રજી આવડતી હોવા છતા તેમની માતૃભાષામાંજ વાતચીત કરવાનું પસંદ કરે છે. ત્યાંનાં દરેકને અંગેજી આવડતી હોવા છતાં તેમની માતૃભાષા છોડતા નથી આને કહેવાય માતૃભાષા પ્રેમ તેઓ રોજે રોજ માતૃભાષા દિન ઉજવે છે.

ગઈ દિવાળીમાં અમે કેરલ ફરવા ગયા .ત્યાં રેલ્વે સ્ટેશન પરથી જ વાતચીતમાં જાણ્યું કે અહીના કાળીયા મિત્રો હિન્દી અંગ્રેજી જાણતા હોવા છતાં તેઓ તેમની માતૃભાષા માંજ બોલે છે ,ત્યાંજ અમે નક્કી કર્યું કે આ કાળિયા મિત્રોને એકવાર તો હિન્દીમાં અને વધુ પ્રયત્ને ગુજરાતીમાં પણ બોલવા મજબુર કરવા જ છે. અને અમે જયારે ખરીદીમાં ગયા ત્યારે જે કાળિયા મિત્રો હિન્દીમાં બોલે તેની પાસે થીજ વસ્તુ ખરીદવી તેવું નક્કી કર્યું અને તેઓ પણ વેપાર ની લાલચમાં હિન્દી બોલ્યા અને કેટલાંક જોડે આવજો બોલાવ્યું. આપણે સૌએ માતૃભાષામાં તો બોલવું જ જોઈએ પણ જ્યાં સામી વ્યક્તિ ને સમજણ ન પડે ત્યાં હિન્દી કે અંગેજી બોલવામાં કોઈ ગુનો કે આપણી ભાષા નીચી ન થઈ જાય .

કોચીમાં હોટલ મેનેજર સાથે વાતચીતમાં જાણવા મળ્યું કે અહિયા જો કોઈ દુકાન કે હોટલનું બોર્ડ હિન્દી કે અંગ્રજીમાં રાખેતો ભાષા વિરોધી આંતકીઓ તે બોર્ડ તોડી નાંખે છે. જયારે આપણી પડોશ માં કોઈ કાળિયા મિત્ર રેહવા આવે તો તેની સરળતા માટે આપણે હિન્દી કે અંગેજીમાં વાતચીત કરીએ છીએ ,ભલેને આવડે કે ના આવડે  શા માટે આપણને આપણી માતૃભાષા પ્રત્યે પેમ નથી.

મારવાડી ,સિંધી,પંજાબી,તમિલ,મરાઠી,બંગાળી દેશમાં ગમે ત્યાં રહેતા હોય ગુજરાતમાં હોય તો પણ તેઓ તેમની ભાષા બોલવાનું છોડતાં નથી જયારે આપણે અંગેજી તરફ લપસી ગયા છીએ.વિશ્વનો કોઈપણ સાહિત્યકાર,લેખક ,કવિ,તત્વચિંતક ,વેપારી હોય તેને સપનાં કે વિચારો માત્ર ને માત્ર તેની જ માતૃભાષામાં જ આવે છે  નહીં કે અંગેજીમાં .તમે પણ તે વિશે વિચારી જોજો.

ફાધર વાલેસ કહે છે, ” આ ગુજરાતી ભાષા જેવી સરળતા બીજે ક્યાંક જો જોવા મળે તો તમે નવી શોધ કરી છે, એમ માનજો.”

અરેરે લખતાં લખતાં બહુ લખાઈ ગયું અને જો આમ હું લખતો રહીશ તો બ્લોગર માંથી લેખક થઇ જઈશ એટલે બસ આટલુંજ વધુ માતૃભાષા પરનો પ્રેમ આગળ ક્યારેક ——–

ભારતના કેટલાંક ગિરિમથક


હિલ સ્ટેશન
રાજ્ય
અલ્મોરા ઉત્તરપ્રદેશ
ચેરાપુંજી મેઘાલય
નીલગીરી  હિલ
તામિલનાડુ
ડેલ હાઉસી
હીમાચલ પ્રદેશ
દાર્જીલિંગ
વેસ્ટ બેંગાલ
ગુલમર્ગ કશ્મીર
કાસૌલી હીમાચલ પ્રદેશ
કોડાઈકેનાલ તામિલનાડુ
મહાબલેશ્વર મહાબલેશ્વર
માઉન્ટ આબુ
રાજસ્થાન
મસુરી ઉત્તરાંચલ
નૈનીતાલ ઉત્તરાંચલ
ઔટાકામુનડ
તામિલનાડુ
પંચમઢી મધ્ય પ્રદેશ
રાંચી ઝારખંડ
શિલોંગ મેઘાલય
શિમલા હીમાચલ પ્રદેશ
શ્રીનગર જમ્મુ કાશ્મીર